Phát triển đấu thầu qua mạng theo mô hình PPP

12:27 | 07/06/2013

Việt Nam đang xây dựng dự thảo Chiến lược và lộ trình quốc gia phát triển đấu thầu qua mạng (ĐTQM) đến năm 2025, trong đó mô hình đầu tư đối tác công - tư (PPP) được lựa chọn triển khai. Trong đầu tháng 5/2013, Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án Ứng dụng thương mại điện tử trong mua sắm chính phủ theo mô hình PPP nhằm đổi mới hoạt động mua sắm công ở Việt Nam đã được trình thẩm định. Vậy, áp dụng mô hình PPP đối với các dự án ĐTQM sẽ có những thuận lợi và khó khăn như thế nào?

IMG

Ảnh: LTT

Tại sao lại lựa chọn mô hình PPP?

 

Nhiều nhà quản lý, các cơ quan, tổ chức quốc tế cũng như trong nước đều cho rằng, đấu thầu là một hoạt động kinh tế phức tạp và nhạy cảm bởi liên quan đến chi tiêu ngân sách. Triển khai ĐTQM sẽ giúp hoạt động này không những tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn trở nên minh bạch hơn. 

 

Tại Việt Nam, trên cơ sở thí điểm thành công hoạt động ĐTQM trong giai đoạn 2009 - 2012, Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi) đang được Chính phủ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp này đã dành một chương quy định về ĐTQM, bổ sung quy định cần thiết nhằm minh bạch và đơn giản hóa thủ tục đấu thầu, đồng thời thực hiện đầy đủ cam kết với cộng đồng quốc tế về quyết tâm phòng, chống tham nhũng, tăng cường hiệu quả của hoạt động đấu thầu tại Việt Nam.

 

Theo dự thảo Chiến lược và lộ trình quốc gia phát triển ĐTQM tại Việt Nam đến năm 2025, sẽ có 3 giai đoạn phát triển ĐTQM: Hình thành, phát triển và hoàn thiện nhân rộng (2014 - 2016); thực hiện các thỏa thuận khung và làm mới hệ thống (2017 - 2021); tiếp tục nâng cấp hệ thống và chiến lược chuẩn bị chuyển giao (2022 - 2025). Trong lộ trình này, Dự thảo đề cập tới việc phát triển ĐTQM theo mô hình PPP.

 

Trao đổi về việc lựa chọn mô hình PPP để triển khai ĐTQM tại Việt Nam, ông Nguyễn Sơn, Phó Cục trưởng Cục QLĐT thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết: Triển khai ĐTQM theo mô hình PPP sẽ giúp Hệ thống đấu thầu điện tử của Việt Nam phát triển bền vững, những rủi ro được phân chia, tăng cường chuyển giao công nghệ. Đồng quan điểm này, TS. Paul Schapper, chuyên gia quốc tế về ĐTQM bày tỏ: Ở một chừng mực nào đó, khu vực tư nhân có thể làm giảm chi phí phát triển và vận hành, có thể chia sẻ rủi ro cho các dự án của Nhà nước.   

 

Ấn Độ được xem là một trong những quốc gia triển khai rất thành công mô hình PPP đối với ĐTQM. Chia sẻ về điều này, bà Swayamsiddha Mohanty, chuyên gia đấu thầu của Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết: Mô hình PPP được áp dụng trên toàn hệ thống ĐTQM của Ấn Độ. Mô hình này đã nổi lên như một giải pháp quan trọng cho phép sử dụng kinh phí và kỹ năng của khu vực tư nhân để thực hiện ĐTQM. Theo bà Swayamsiddha Mohanty, triển khai ĐTQM muốn thành công đòi hỏi phải có nguồn lực tài chính và kỹ thuật vững mạnh. Do vậy, với mô hình PPP, một thỏa thuận cung cấp dịch vụ giữa Chính phủ và tư nhân cho các dịch vụ bằng cách chia sẻ rủi ro và lợi nhuận sẽ đảm bảo dự án được thành công.

 

Những rủi ro cần được xem xét kỹ lưỡng

 

Tại Hội nghị quốc tế về xây dựng Chiến lược và lộ trình phát triển ĐTQM tại Việt Nam đến năm 2015 diễn ra tại Hà Nội đầu tháng 5/2013, nhiều chuyên gia quốc tế cho rằng: Rủi ro của mô hình PPP trong ĐTQM không phải là quyền sở hữu hay giải pháp tài chính, mà vấn đề quan trọng là làm thế nào để cân bằng được rủi ro và lợi nhuận để cả khu vực công và khu vực tư nhân đều có lợi và lợi ích quốc gia được bảo đảm.

 

Chia sẻ về kinh nghiệm quản lý trong ĐTQM, TS. Paul Schapper cho rằng: Việc tạo ra một thỏa thuận để chia sẻ rủi ro trong mô hình PPP không hề dễ dàng, bởi vì cần phải xem xét các yêu cầu rất phức tạp để xác định rủi ro và giá. Hơn nữa, mỗi dự án đều có sự khác biệt và không có một mô hình nào chung để áp dụng cho tất cả các trường hợp. Tất cả các bên tham gia thỏa thuận PPP cần xem xét các nội dung trong chuẩn bị hợp đồng, như: phân bổ rủi ro phù hợp với điều kiện thị trường và kỳ vọng để giảm việc đấu thầu thất bại; phân bổ rủi ro nên lưu tâm đến những rủi ro tiềm năng cho cả hai bên mà có thể tăng lên trong vòng đời của dự án; tính linh hoạt cần được đưa vào sự sắp xếp chia sẻ rủi ro để cả hai bên có thể đối phó với những cú sốc bên ngoài bất ngờ trong vòng đời dự án.

 

Hơn nữa, khuyến cáo của một số chuyên gia đấu thầu quốc tế cũng lưu ý, ở mô hình PPP, toàn bộ kết cấu hạ tầng kỹ thuật ĐTQM có thể được tạo ra và điều hành bởi nhà cung cấp tư nhân. Do vậy, rủi ro lớn nhất có thể sẽ liên quan đến phần mềm Hệ thống. Vì thế, các vấn đề liên quan đến phần mềm trong các dự án PPP triển khai ĐTQM cũng phải được xem xét một cách đúng mức.

 

Bên cạnh đó, một số ý kiến cũng cho rằng, trong những trường hợp khu vực tư nhân thực hiện điều hành dự án PPP không đúng thỏa thuận, cần phải có chế tài xử lý nghiêm như: Ban quản lý dự án ĐTQM có thể chấm dứt hợp đồng và tiến hành tuyển một bên tư nhân có đủ điều kiện triển khai.

Trung Hiếu

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào

Gửi ý kiến

Tên
Email
Điện Thoại
Địa chỉ
Nội Dung

Đơn vị thực hiện: ZonQ Việt Nam


                       Báo Đấu thầu – Bộ Kế hoạch và Đầu tư


Địa chỉ: Tầng 9, Tòa nhà Bộ Kế hoạch và Đầu tư -  Lô D25,  Đường Tôn Thất Thuyết, Khu đô thị mới Cầu Giấy, Hà Nội.

Điện thoại: 1900.6621, 04.3768.8833. Fax: 04.3768.6622 - 04.3768.6633.

Giấy phép hoạt động số: 211/GP-TTĐT của Bộ TTTT cấp ngày 5/12/2011.
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Báo Đấu thầu và Trang thông tin điện tử tổng hợp của Báo Đấu thầu
tại địa chỉ www.muasamcong.vn phải có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Đấu thầu.