Kết quả kiểm toán tình hình tài chính của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) năm 2010  vừa được Kiểm toán Nhà nước công bố, cho thấy : “Tỷ suất lợi nhuận trên giá trị đầu tư của EVN là rất thấp, đầu tư 49.996,5 tỷ đồng, lợi nhuận thu được 541,5 tỷ đồng, tỷ lệ lợi nhuận trên vốn đầu tư là 1,08%.

Tỷ suất lợi nhuận trên giá trị đầu tư của EVN là rất thấp

Cụ thể, tính đến thời điểm 31/12/2010, các khoản đầu tư tài chính của Công ty mẹ là 49.996 tỷ đồng (không bao gồm đầu tư cho vay lại 54.717 tỷ đồng). Trong đó đầu tư của EVN vào công ty con chiếm 89,24%, vào công ty liên doanh, liên kết chiếm 10,35%, đầu tư dài hạn chiếm 0,4%.

Trong năm 2010, xét theo ngành nghề kinh doanh của EVN, thì vốn đầu tư vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh điện là 45.065,9 tỷ đồng, tỷ lệ lợi nhuận trên vốn đầu tư đạt 0,81% (366,8 tỷ đồng) ; vốn đầu tư vào lĩnh vực phụ trợ là 249,4 tỷ đồng, đạt tỷ lệ lợi nhuận trên vốn đầu tư là 3,65% (9,1 tỷ đồng); vốn đầu tư vào bất động sản, bảo hiểm, ngân hàng là 2.108,8 tỷ đồng, đạt tỷ lệ lợi nhuận trên vốn đầu tư là 7,83% (164,9 tỷ đồng)...

Những số liệu về tỷ suất lợi nhuận trên vốn đầu tư của EVN vừa được Kiểm toán Nhà nước công bố cho thấy, trong lĩnh vực kinh doanh chính – sản xuất kinh doanh điện thì hiệu quả đầu tư của EVN là rất thấp. Tuy nhiên nếu so với tổng mức lợi nhuận mà EVN thu được trong năm 2010 thì lợi nhuận thu được từ ngành sản xuất chính của EVN chiếm 67,74%, lợi nhuận thu được từ bất động sản, bảo hiểm, ngân hàng, tài chính chiếm 30,46%...

Với việc EVN đầu tư 2.108,8 tỷ đồng (tương đương 3,27% vốn chủ sở hữu) vào lĩnh vực bất động sản, tài chính, bảo hiểm, ngân hàng, Kiểm toán Nhà nước lợi nhuận của EVN vào lĩnh vưch này sẽ giảm xuống do chịu ảnh hưởng những yếu tố bất lợi của thị trường tài chính, giá trị cổ phiếu trên thị trường chứng khoán có xu hướng giảm sút sơ với thời điểm phát hành…

Đầu tư của EVN Telecom năm 2010 lỗ trên 1000 tỷ đồng

Về tình hình đầu tư của Công ty mẹ vào lĩnh vực viễn thông của EVN, theo kết quả kiểm toán thì vốn đầu tư của Công ty mẹ vào Công ty Thông tin Viễn thông Điện lực (EVN Telecom) tính đến thời điểm kết thúc năm 2010 là 2.442 tỷ đồng, chiếm 4,88% vốn đầu tư (chưa tính đến vốn đầu tư của EVN vào lĩnh vực viễn thông tại các Tổng công ty Điện lực). Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ năm 2010 của EVN Telecom là 2.120,6 tỷ đồng, giảm 42% so với năm 2009.

Kết quả kinh doanh trong 3 năm (2008, 2009 và 2010) của EVN Telecom có chiều hướng đi xuống, doanh thu của 3 năm liên tiếp lần lượt là: 3.705,6 tỷ đồng (2008), 3004,4 tỷ đồng (2009) và 2.120,6 tỷ đồng (2010); lợi nhuận trước thuế cũng giảm xuống nhanh chóng, đạt 93,8 tỷ đồng (2008), 8,3 tỷ đồng (2009) và âm 1.057,7 tỷ đồng vào năm 2010.

Báo cáo của EVN Telecom về hoạt động sản xuất kinh doanh cho thấy, trong năm 2010 doanh nghiệp này bị lỗ 1.057,7 tỷ đồng, khoản lỗ này theo Kiểm toán Nhà nước là chưa bao gồm toàn bộ chi phí thiết bị đầu cuối chờ phân bổ từ năm 2006 – 2008 không kết chuyển vào chi phí hoạt động kinh doanh của EVN Telecom mà điều chuyển cho các Tổng công ty Điện lực phân bổ 1.026 tỷ đồng.

Hiện nay EVN Telecom đang trong giai đoạn thực hiện cổ phần hóa theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, Công ty cổ phần sẽ có vốn điều lệ là 2.963 tỷ đồng, trong đó cổ phần nhà nước do EVN năm giữ là 50,6%, bán cho người lao động là 0,4%, và EVN Telecom đang tiếp tục tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược để bán 49% vốn điều lệ còn lại để thực hiện mục tiêu cổ phần hóa doanh nghiệp.

Cũng theo kết luận của Kiểm toán Nhà nước, trong tổng số vốn đầu tư tài chính dài hạn của EVN là 49.996,5 tỷ đồng thì lượng vốn đầu tư vào các lĩnh vực: Viễn thông Điện lực, chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm, bất động sản (đầu tư ngoài ngành) là 4.551,4 tỷ đồng, chiếm 9,01% vốn đầu tư (tương đương 4,13 % tổng vốn điều lệ của Công ty mẹ); giá trị đầu tư vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh điện là 45.065,9 tỷ đồng, chiếm 90,14% tổng vốn đầu tư. Con số về hiệu quả đầu tư của EVN của EVN trong năm 2010 đạt 541,5 tỷ đồng so với nguồn vốn đầu tư lên đến gần 50.000 tỷ đồng, cho thấy hiệu quả đầu tư tài chính dài hạn của Công ty mẹ trong năm 2010 là rất thấp.

Đặng Tuân

Box: Theo TSKH Nguyễn Thị Hiền, nguyên Viện trưởng Viện…: Tình trạng đầu tư ngoài nhiệm vụ kinh doanh chính của EVN nói riêng, DNNN nói chung đã có kết luận của Quốc Hội, Chính phủ đang yêu cầu doanh nghiệp khắc phục. Tuy nhiên, khắc phục tình trạng này không thể một sớm, một chiều; trong khi đó doanh nghiệp cần cân đối tài chính cho hoạt động sản xuất điện không bị gián đoạn. Cho nên quyết định tăng giá điện là cần thiết.

Hiện nay, Chính phủ đang thực hiện chủ trương tái cơ cấu các DNNN. EVN cũng là đối tượng cần được tái cơ cấu. Tuy nhiên, do đặc thù của mặt hàng điện quá trình sản xuất và tiêu thụ (truyền tải) diễn ra đồng thời, không có tích trữ, dự phòng nên quá trình tái cơ cấu ngành điện khó khăn hơn các ngành sản xuất khác. Chính phủ đã chọn khâu sản xuất (phát điện) để tái cơ cấu, thông qua việc thi hành thị trường phát điện cạnh tranh. Không hiểu sao chủ trương này đã bị hoãn đi hoãn lại mấy lần.